Kinderboekenambassadeur

   
 

Afscheid van Hans en Monique Hagen

Onze belangrijkste taak als Kinderboekenambassadeux was om het belang van lezen en kinderboeken onder de aandacht te brengen van een breed publiek. En dat was meteen ook het moeilijkst. Want waar vind je dat brede publiek? Waar vind je de mensen die weinig lezen en hun kinderen niet voorlezen. Niet op dit congres in elk geval – nemen we tenminste aan. Ook niet onder onze volgers op Facebook of Instagram. Misschien zitten die niet-lezers thuis op de bank voor de tv? Hoe bereik je die?
We hebben ons 2 jaar lang ingespannen om met zoveel mogelijk mensen in contact te komen. Niet alles wat we deden was zichtbaar voor iedereen, dus in vogelvlucht willen we een paar belangrijke ambassadingen noemen die gelukt zijn, maar we beginnen met een paar niet gelukte dingen. Dan houden we het lekkerst voor het laatst.

Niet gelukt
1 – Een kinderboekenboekenprogramma op tv. Dát zou pas helpen om kinderen aan het lezen te krijgen. We klopten aan bij Moniques oude werkgever Het Klokhuis met een simpel idee: laat na elk item (over het riool, een fietsenfabriek, of over gescheiden ouders) de presentator met een paar boeken in de hand vertellen dat je díe boeken moet lezen als je meer over dat onderwerp wilt weten. Een dagelijkse portie leestips.
Helaas. Volgens de eindredacteur mag het niet van het Commissariaat voor de Media. Boeken worden net zo bekeken als chocoladerepen – het zou reclame zijn, en daarom is het verboden… Gelukkig hebben we sinds kort wel de Grote Vriendelijke Podcast voor uitgebreid boekadvies, alleen niet op tv. Maar het is wel een fantastisch initiatief van Jaap Friso en Bas Maliepaard

2 – Een Sire-campagne waarin duidelijk wordt dat kinderen je nadoen, dus dat ouders het voorbeeld moeten geven en zelf ook moeten lezen! Helaas maakt Sire alleen campagnes van problemen ‘zonder eigenaar’ in de maatschappij. En er zijn al veel organisaties die zich met het belang van Lezen en met leespromotie bezig houden.

3 – We wilden ook een app – een soort Vivino voor boeken. Je houdt je telefoon boven de streepjescode en je boek verschijnt in je persoonlijke leeslijst (zoals Boekensalon van vroeger). Ouders houden voor hun pasgeboren kind in de app bij welke boeken ze voorlezen, en als ze groot genoeg zijn, doen kinderen het zelf. Zo ligt je hele leesgeschiedenis vast voor later.
Iedereen vond het een goed idee, maar wilde er meteen tiplijsten, verkoopmailtjes en verdienmodellen aan toevoegen. Dat wilden wij juist niet. En toen kwam er ook nog een strengere privacy-wetgeving. Je bent wat je leest, dus zo’n lijst zou gegarandeerd nooit in verkeerde handen mogen vallen. Het bleek een te groot probleem voor ons om op of app te lossen.

Wel gelukt
1 – Maar gelukkig is er veel wel gelukt: via De Schrijverscentrale gaven we workshops voor kinderen, maar we probeerden vooral volwassenen te bereiken. Daarom nodigden we de ouders uit bij al onze klassenbezoeken. We gaven ook lezingen aan leraren, pabo-studenten, bibliothecarissen, leescoördinatoren en ouders. De nadruk van deze lezingen lag altijd op poëzie. Ons advies blijft: Lees elke dag minstens één gedicht. Als we kinderen leren spelen met taal en poëzie, krijgen ze vanzelf plezier in lezen.

2 – Het Parool gaf ons de kans om een groot publiek de schoonheid van poëzie te laten zien. Ze publiceerden onze poëziecolumns in de zaterdagkrant. Het was de bedoeling dat ouders de columns in het weekend hardop voor zouden lezen. Vorige week werden de columns gepubliceerd door Querido onder de titel Poëzie hardop. 35 columns met 95 gedichten van 65 dichters en prachtige illustraties van Maartje Kuiper.

3 – Maar de kroon op ons werk is natuurlijk de Kinderboekenambassade in Den Haag, geopend door burgemeester Paulien Krikke. Voor zover we weten, is dit de eerste en enige Kinderboekenambassade ter wereld. We willen bij deze nóg een keer het team van Het Kinderboekenmuseum bedanken voor hun enthousiasme en alles wat ze geïnvesteerd hebben om de Ambassade te realiseren. In onze stoutste dromen hadden we niet durven hopen dat het zo mooi zou worden.
In een mini-studio in de ambassade kan iedereen zelf Boek-ambassadeur worden van zijn/haar lievelingsboek door een kort filmpje op te nemen waarin je vertelt waarom jouw favoriete boek zo speciaal is en waarom iedereen het zou moeten lezen. In de Ambassade krijgt iedereen een echt paspoort met handige tips voor het maken van zo’n filmpje. Op de website van de Kinderboekenambassade kun je alle boekenfilmpjes bekijken. Daar vind je ook 50 filmpjes van Nederlandse auteurs en illustratoren, onder andere van ALMA-winnaar Bart Moeyaert, en van onze opvolger Manon Sikkel.

We bedanken ook De Versterking – een organisatie die in stilte opereert, maar die veel mooie projecten op leesbevorderingsgebied mogelijk maakt. Ook bedanken we Thea Otte, die de bouw van de website van de Kinderboekenambassadeur heeft begeleid en ons met raad en daad heeft bijgestaan. Voor die website en voor Facebook hebben we met onze eigen iPhones een stuk of 20 korte filmpjes gemaakt om het lezen te bevorderen en om reclame te maken voor de Ambassade. Ze worden gebruik door bibliotheken en scholen en op ouderavonden, hoorden we, en daar zijn we blij mee.

Onze termijn van twee jaar zit erop. Op de Kinderboekenbeurs in Bologna ontmoetten we vorige week Children’s Book Laureates uit andere landen. Van hen en van onze voorgangers in Nederland hoorden we: Kinderboekenambassadeur blijf je je hele leven. Dat geldt waarschijnlijk ook voor ons.

Tot slot
We bedanken de 4 organisaties die ons de kans gaven om twee jaar lang ontzettend veel enthousiaste mensen uit de boekenwereld te ontmoeten en plannen mee uit te broeden: Stichting Lezen, het Nederlands Letterenfonds, de CPNB en De Schrijverscentrale. Het was bijzonder, mooi en enerverend. We vonden het een eer deze functie namens jullie te vervullen en hebben er veel van geleerd.

En nu is Manon Sikkel aan de beurt! We geven haar het “eerste” exemplaar van onze nieuwe bundel Poëzie hardop. Stichting Lezen doet alle deelnemers aan dit congres een exemplaar cadeau – om nooit te vergeten hoe belangrijk gedichten zijn in ons dagelijks leven.

En dan dragen we nu officieel onze functie en ambtsketen over. Manon, we zijn benieuwd naar de route die jij gaat bewandelen. We ontdekten laatst tijdens een wandeling dat hij echt bestaat, de Sikkelerroute. Je moet alleen nog even uitvinden welke kant je op moet. We blijven je volgen en zijn benieuwd waar je uitkomt. Heel veel succes en plezier!