Docent Nederlands Elsemieke Drewes schreef een opinie in NRC van 27 februari 2026: “Laat kinderen een uur vrij lezen. Dat is genoeg.” Ik schreef daarop een reactie, die ik graag wil delen.
Leesonderwijs en vrij lezen op school is enorm belangrijk. De leesvaardigheid van kinderen gaat namelijk nog steeds achteruit. Elke drie jaar is er een internationaal onderzoek door PISA (Programme for International Student Assessment) en Nederlandse leerlingen scoren steeds slechter. Wat doet de school toch fout? Ze leren kinderen technisch lezen, maar om vloeiend en met begrip te kunnen lezen moet je leeskilometers maken.
Docent Nederlands Elsemieke Drewes pleit in haar opiniestuk voor een uur extra vrij lezen op school. Dat is heel hard nodig, betoogt ze, om het leesniveau omhoog te krijgen en leesplezier aan te wakkeren. Veel leerlingen staren in een boek met de gedachten elders, schrijft ze. Een uur vrij lezen gaat dat volgens haar verbeteren.
Er is veel te doen over leesonderwijs. Maar hoe gaat het thuis? Ik ben zeker niet tegen vrij lezen op school, maar het woordje ‘vrij’ zegt het al: dit zou gewoon in de vrije tijd moeten gebeuren.
Ik zie de leerkracht al denken: dat doen kinderen niet. Die gaan thuis gamen of een film kijken.
Daar zit het probleem. Ouders willen het beste voor hun kinderen, maar als het op lezen aankomt wijzen ze naar school. Welke ouders lezen dezelfde boeken als hun pubers om er met hen over te praten? Welke ouders lezen kinderen vanaf groep 5 nog voor?
Dagelijks (voor-)lezen moet weer net zo gewoon worden als je tandenpoetsen. Dat doen kinderen ook niet voor de lol, maar als ze er het nut van inzien en het prettig gaan vinden om schone tanden te hebben, doen ze het heus. Gezond eten, op tijd naar bed en elke dag thuis een uurtje lezen. Helaas zijn de meeste ouders net zo schermverslaafd als hun kinderen.
Als Kinderboekenambassadeur heb ik afgelopen twee jaar onderzocht hoe we moeilijk bereikbare groepen kunnen bereiken. De overheid kan campagnes lanceren. De opvang, school en bibliotheek kunnen het kind met boeken in aanraking laten komen. De ouders hebben echter de meeste invloed op hun kind als het op ‘vrij’ lezen aankomt. Dáár moet het gebeuren. Wordt er in een gezin met kleine kinderen niet voorgelezen, dan kunnen buren, vrienden en familie helpen. Vandaar mijn een oproep aan iedereen die van lezen houdt: ‘Laat van je lezen.’
Laten we dus niet naar kinderen en scholen wijzen, maar onszelf onder de loep nemen. Hoeveel lezen wij en hoe dragen we leesplezier uit?
